Rối loạn giấc ngủ liên quan đến trào ngược dạ dày thực quản

Valerie Clinard, Tiến sĩ Dược học
Campbell Đại học Dược & Khoa học sức khỏe.
Phó Giám đốc, Trung tâm Thông tin Thuốc Đại học Campbell, Bắc Carolina
Rối loạn giấc ngủ liên quan đến trào ngược dạ dày thực quản là tình trạng phổ biến hiện nay ở những người mắc trào ngược dạ dày thực quản. Bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD) là một trong những rối loạn tiêu hóa (GI) phổ biến nhất. Hơn 60 triệu người Mỹ bị ợ nóng hoặc trào ngược ít nhất mỗi tháng một lần, trong khi hơn 15 triệu bệnh nhân mắc bệnh trào ngược dạ dày thực quản không có các triệu chứng.

Triệu chứng bệnh trào ngược gây rối loạn giấc ngủ

Các triệu chứng của trào ngược dạ dày thực quản bao gồm ợ nóng và trào ngược chất chua vào miệng. Một số bệnh nhân cũng có thể bị đau ngực và khó nuốt. Các triệu chứng ngoài thực quản của bệnh trào ngược dạ dày thực quản có thể xảy ra khi các chất trong dạ dày trào ngược lên hầu họng, thanh quản, khí quản, mũi và miệng. Những biểu hiện này có thể bao gồm ho mãn tính, viêm thanh quản, viêm họng, viêm xoang mạn tính. Các biến chứng nghiêm trọng có thể phát triển khi bệnh trào ngược dạ dày thực quản không được điều trị. Những biến chứng này bao gồm đau ngực dữ dội, hẹp thực quản, Barrett thực quản và ung thư thực quản

Rối loại giấc ngủ, mất ngủ, khó ngủ, bị gián đoạn giấc ngủ do chứng ợ nóng về đêm và bệnh trào ngược dạ dày thực quản

Rối loạn giấc ngủ là một tình trạng phổ biến ở những bệnh nhân mắc bệnh này. Theo một cuộc thăm dò của Gallup được tiến hành cho Hiệp hội Tiêu hóa Hoa Kỳ, 75% bệnh nhân mắc trào ngược dạ dày thực quản đã báo cáo rằng bị rối loạn giấc ngủ vào ban đêm do các chứng trào ngược gây nên, 40% cho biết chứng ợ nóng ban đêm làm suy giảm chức năng hàng ngày vào ngày hôm sau. Bệnh nhân bị ợ nóng vào ban đêm cũng báo cáo giảm chất lượng sống do sức khỏe bị suy yếu.
Rối loạn giấc ngủ do trào ngược axit
Fass và các đồng nghiệp đã báo cáo các nguyên nhân gây ra chứng ợ nóng trong khi ngủ trong một nghiên cứu. Các nguyên nhân đó là: béo phì, uống nhiều nước ngọt có ga, khó ngủ, cao huyết áp, hen suyễn và sử dụng các loại thuốc benzodiazepin. Trong một nghiên cứu khác cho thấy ở bệnh nhân trào ngược dạ dày thực quản, những người có triệu chứng ban ngày thường xuyên và nghiêm trọng thường đồng thời mắc các triệu chứng vào ban đêm.

Một số loại thuốc được sử dụng làm thuốc hỗ trợ giấc ngủ có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng trào ngược dạ dày thực quản:

Benzodiazepin có liên quan đến chứng ợ nóng trong khi ngủ và được chứng minh là làm giảm trương lực cơ thắt thực quản dưới, do đó làm tăng số lượng các lần trào ngược.

Zolpidem làm giảm phản ứng trào ngược vào ban đêm nhưng tăng thời gian xảy ra trào ngược axit ở bệnh nhân có và không có trào ngược axit.
Vì vậy, thuốc hỗ trợ giấc ngủ nên được sử dụng thận trọng ở bệnh nhân trào ngược dạ dày thực quản.

Hậu quả thứ phát của trào ngược dạ dày thực quản và ợ nóng về đêm gây rối loạn giấc ngủ có thể lớn hơn so với các triệu chứng ban ngày.

Mặc dù các triệu chứng về đêm có thể ít gặp hơn so với các triệu chứng ban ngày, các đợt trào ngược này có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng hơn do giảm nhu động thực quản, dẫn đến thời gian mỗi đợt trào ngược kéo dài hơn và do đó tăng thời gian tác động lên niêm mạc. Do đó, những bệnh nhân này có thể có nguy cơ cao hơn đối với các tổn thương thực quản, tình trạng hô hấp, ung thư biểu mô thực quản, các triệu chứng ngoài thực quản (ví dụ, ho, nghẹt thở, ngáy) và giảm chất lượng cuộc sống.

Điều trị giúp giảm chứng rối loạn giấc ngủ

Mục tiêu của điều trị trào ngược dạ dày thực quản, giảm rối loạn giấc ngủ là ức chế axit. Thuốc giảm tiết axit dạ dày thông qua việc ức chế bơm proton adenosine triphosphatase hoạt hóa hydro-kali; do đó, pH axit dạ dày tăng. Thuốc giảm tiết axit, nhóm thuốc được sử dụng rộng rãi nhất để điều trị trào ngược dạ dày thực quản, giúp giảm triệu chứng nhanh chóng và chữa viêm thực quản ở nhiều bệnh nhân. Hiện tại, có 7 loại thuốc có sẵn trong nhóm này (BẢNG 1). Thuốc ức chế Histamine-2 (H2) cũng được sử dụng để điều trị trào ngược dạ dày thực quản; tuy nhiên, chúng thường kém hiệu quả hơn thuốc giảm tiết axit. Các cách không dùng thuốc để giảm triệu chứng trào ngược dạ dày thực quản cũng được được đưa ra trong BẢNG 2
Bảng 1:  CÁC LOẠI THUỐC GIẢM TIẾT AXIT
Dexlansoprazole
– Esomeprazole
– Omeprazole
– Omeprazole and sodium bicarbonate
– Pantoprazole
– Rabeprazole
Bảng 2: CÁC PHƯƠNG PHÁP KHÔNG DÙNG THUỐC GIÚP GIẢM TRIỆU CHỨNG TRÀO NGƯỢC DẠ DÀY THỰC QUẢN
Tránh các thức ăn và đồ uống gây kích hoạt các triệu chứng ợ nóng bao gồm: Sô cô la, cà phê, bạc hà, đồ chiên hoặc rán, thức ăn cay, các thức ăn chế biến từ cà chua, rượu.
– Tránh hoặc giảm hút thuốc.
– Giảm cân nếu đang trong tính trạng thừa cân.
– Không ăn quá no.
– Không ăn trong vòng 2-3 giờ trước khi đi ngủ.
– Không mặc quần cáo chật.
– Kê cao đầu dương khoảng 15cm.

Mặc dù thuốc giảm tiết axit là thuốc điều trị tiêu chuẩn cho trào ngược dạ dày thực quản, làm axit tự nhiên bị ức chế và giảm trong đêm nhưng về đêm bệnh nhân vẫn có thể bị ợ nóng, gây rối loạn giấc ngủ.

Chất lượng giấc ngủ và chứng ợ nóng ban đêm cải thiện ở những bệnh nhân được điều trị bằng thuốc giảm tiết axit tiêu chuẩn. Tuy nhiên, không có loại thuốc giảm tiết axit nào đã được chứng minh là loại bỏ hoàn toàn chứng ợ nóng hoặc triệu chứng trào ngược dạ dày thực quản ở tất cả các bệnh nhân. Tỷ lệ ợ nóng vào ban đêm dẫn đến rối loạn giấc ngủ ở bệnh nhân trào ngược dạ dày thực quản có thể cao ngay cả ở những bệnh nhân được điều trị thuốc giảm tiết axit liên tục. Trong các nghiên cứu liên quan đến bệnh nhân bị viêm thực quản ăn mòn, chỉ 64% đến 85% đã giải quyết chứng ợ nóng về đêm sau 8 tuần điều trị. Nghiên cứu bổ sung ở bệnh nhân viêm thực quản ăn mòn báo cáo tỷ lệ đêm không ợ nóng từ 80% đến 90% sau khi điều trị bằng thuốc giảm tiết axit liều tiêu chuẩn.

Chất lượng giấc ngủ, năng suất làm việc và các hoạt động hàng ngày đều đặn đã được đánh giá trong các thử nghiệm lâm sàng.

Trong một nghiên cứu kiểm soát giả dược của Fass và đồng nghiệp, bệnh nhân dùng dexlansoprazole MR (hiện được gọi là phóng thích chậm kép) 30 mg mỗi ngày giảm đáng kể các hoạt động hàng ngày (chăm sóc trẻ em, việc nhà, mua sắm, học tập) (P = 0,001) và số giờ làm việc ít bị suy giảm (P = .036). Trong một nghiên cứu được thực hiện bởi Johnson và các đồng nghiệp, năng suất làm việc (P = 0,002) và các hoạt động hàng ngày thường xuyên (P = 0,003) cải thiện đáng kể ở những bệnh nhân được điều trị bằng esomeprazole 20 mg so với giả dược dẫn đến giảm rối loạn giấc ngủ.

Liều cao hơn của thuốc giảm tiết axit cung cấp thời gian ức chế axit lâu hơn. Tuy nhiên, các nghiên cứu đã không ghi nhận sự giảm nhiều hơn các triệu chứng ban đêm.

Liều dùng thuốc giảm tiết axit hàng ngày để giảm chứng ợ nóng về đêm đã được đánh giá. Lượng lớn axit về đêm vẫn xảy ra mặc dù đã sử dụng thuốc giảm tiết axit trước khi ăn tối hoặc đi ngủ. Vì lý do này, liều dùng trước khi đi ngủ của một tác nhân bổ sung (ví dụ, chất đối kháng thụ thể H2 [H2RA]) đã được đánh giá trong một số nghiên cứu. Việc bổ sung thuốc ức chế Histamin (H2RA) cải thiện việc ức chế axit vào ban đêm, nhưng lo ngại rằng việc sử dụng thường xuyên các tác nhân như vậy có thể dẫn đến bệnh tachyphylaxis và do đó, thời gian giảm triệu chứng bị hạn chế.

Mặc dù thuốc giảm tiết axit nói chung được dung nạp tốt, có thể có một số rủi ro liên quan đến việc sử dụng chúng.

Sự gia tăng nguy cơ gãy xương ở cả nam và nữ là một mối lo ngại. Nguy cơ gãy xương dường như cao nhất ở những bệnh nhân dùng thuốc giảm tiết axit liều cao và ở những bệnh nhân sử dụng giảm tiết axit  từ 1 năm trở lên .Những lo ngại về an toàn khác khi thuốc giảm tiết được sử dụng trong hơn một năm bao gồm giảm hấp thu magiê và vitamin B12. Bệnh nhân dùng thuốc giảm tiết axit cũng có thể tăng nguy cơ viêm phổi hoặc nhiễm trùng Clostridium difficile (nhiễm trùng giả mạc đại tràng).

Kết luận

Một số lượng lớn bệnh nhân trào ngược dạ dày thực quản mắc chứng ợ nóng vào ban đêm, làm ảnh hưởng giấc ngủ và làm suy yếu sức khỏe. Giảm tiết axit là mục tiêu của điều trị bệnh trào ngược dạ dày thực quản. Giảm tiết axit hiện nay đang là phương pháp điều trị hiệu quả nhất để tăng pH dạ dày, và thuốc giảm tiết axit đã chứng minh làm giảm các triệu chứng về đêm, giảm tình trạng bị thức giấc ban đêm của bệnh nhân do ợ nóng. Tuy nhiên, không có loại PPI nào được chứng minh là loại bỏ hoàn toàn các triệu chứng ợ nóng hoặc trào ngược dạ dày ở tất cả các bệnh nhân.
Kukumin IP giúp giảm trào ngược axit dạ dày

Trả lời

error: Content is protected !!